W 2014 roku telewizja Fox oraz National Geographic zaprezentowały nową odsłonę jednego z najbardziej kultowych cyklów edukacyjnych w historii telewizji – Cosmos: A Spacetime Odyssey . Serial ten jest kontynuacją oryginalnej serii Cosmos: A Personal Voyage , która w latach 80. XX wieku zdobyła serca milionów widzów dzięki prowadzącemu – astronomowi Carl Saganowi. Nowa seria, choć stworzona ponad trzy dekady później, zachowała ducha swojego poprzednika, łącząc naukę z filozofią, poezją i emocjami.
Główne informacje o serialu
Tytuł: Cosmos: A Spacetime Odyssey
Liczba odcinków: 13
Czas trwania odcinka: ok. 45 minut
Reżyseria: Brannon Braga, Ann Druyan (współtwórca oryginalnego Cosmosa )
Prowadzący: Neil deGrasse Tyson – amerykański astrofizyk, który w podobny sposób jak Carl Sagan inspiruje publiczność fascynacją kosmosem.
Premiera: 9 marca 2014 roku (Stany Zjednoczone)
Treść i formuła serialu
Cosmos: A Spacetime Odyssey to podróż statkiem czasoprzestrzennym zwanym „Statek Kosmiczny Imagination”, który przenosi widza w najdalsze zakątki wszechświata, a także w głąb historii nauki. W każdej odsłonie Tytus (od angielskiego Ship of the Imagination ) odwiedza inne miejsce – od wnętrza czarnej dziury, przez planety Układu Słonecznego, po epoki prehistoryczne czy też przeszłość, gdy powstawały pierwsze teorie naukowe.
Serial nie ogranicza się tylko do astronomii – porusza również tematy biologii, fizyki, chemii i historii nauki. Szczególną uwagę poświęca losom uczonych, którzy często ryzykowali życiem lub byli prześladowani za swoje poglądy, co ma pokazać, jak cenny jest postęp naukowy i wolność myśli.
Wyjątkowa narracja
Neil deGrasse Tyson, który objął rolę prowadzącego, jest idealnym następcą Carla Sagana. Jego głos, spokojny i pełen pasji, sprawia, że nawet najbardziej skomplikowane zagadnienia stają się zrozumiałe i piękne. Narrator nie tylko tłumaczy zjawiska fizyczne, ale również wzbogaca je o refleksje filozoficzne i społeczne.
Szczególnie wzruszające są fragmenty dotyczące tak zwanej „Kalendarza Kosmicznego” – metody upakowania 13,8-miliardowego wieku wszechświata w jeden rok kalendarzowy, gdzie człowiek pojawia się dopiero na ostatnich chwilach 31 grudnia. Taka perspektywa uświadamia ogrom naszego świata i jednocześnie delikatność naszego miejsca w nim.
Grafika i efekty specjalne
Jedną z największych zalet serialu są jego wyjątkowe efekty wizualne. Stworzony przez zespół twórców Statek Imagination umożliwia realistyczne przedstawienie zjawisk astronomicznych, które wcześniej mogły być ilustrowane jedynie symbolicznie. Animacje są zarówno naukowo poprawne, jak i estetycznie oszałamiające – od dynamicznych wybuchów supernowych, przez rotujące galaktyki, po subtelne opisy struktury DNA.
Wpływ na edukację i świadomość społeczną
Cosmos: A Spacetime Odyssey nie jest tylko dokumentem naukowym – to także apel o racjonalne myślenie, naukową ciekawość i odpowiedzialność wobec środowiska. Odcinek poświęcony zmianom klimatycznym na Wenus stanowi metaforę dla Ziemi, a historia Giordana Bruna pokazuje, jak ważna jest wolność intelektualna.
Seria została nagrodzona wieloma prestiżowymi wyróżnieniami, m.in. kilkoma nagrodami Emmy, a także spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem ze strony naukowców, nauczycieli i szerokiej publiczności.
Dostępność
Cosmos: A Spacetime Odyssey można obejrzeć na różnych platformach streamingowych, w tym między innymi na Amazon Prime Video, Disney+ oraz dostępna była w polskiej telewizji jako dubbingowany cykl dokumentalny.
